El-Hakem: Hükmeden, hak ile batılın, yanlış ile doğrunun, güzel ile çirkinin ve iyi ile kötünün arasını ayıran demektir.

Bu manalarla Cenab-Д± Hak Hakem’dir.  Her Еџeyin hГјkmГјnГј O verir ve hГјkmГјnГј eksiksiz icra eder. O’nun hГјkmГј olmadan hiГ§bir Еџey, hiГ§bir hГўdise meydana gelemediДџi gibi, O’nun hГјkmГјnГј bozacak, geri bД±raktД±racak, infazД±na mГўni olacak hiГ§bir kuvvet de yoktur.

Allah-u TeГўlГў Hakem’dir. Hak ile hГјkmeder. HakkД± batД±ldan, doДџruyu yanlД±Еџtan, gГјzeli Г§irkinden ve iyiyi kГ¶tГјden ayД±rД±r. EДџer Cenab-Д± Hakk’Д±n bu isminin tecellisi olmasaydД±, bizler bu zД±tlar arasД±nda bir ayД±rД±m yapamayacak, neyin hak, neyin batД±l; neyin gГјzel, neyin Г§irkin ve neyin iyi, neyin kГ¶tГј olduДџunu hiГ§bir zaman bilemeyecektik.

Şimdi, Hakem isminin bazı tecellilerini görelim:

Peygamber Efendimiz (s.a.v) Hakem ismine en geniЕџ manada mazhar olmuЕџ ve bu ismin mazhariyetiyle hakkД± batД±ldan, gГјzeli Г§irkinden, hayrД± Еџerden ayД±rmД±Еџ ve insanlar arasД±nda hak ile hГјkmetmiЕџtir. SГјnnet-i Seniyyenin bГјtГјn meseleleri ve bГјtГјn hГјkГјmleri El-Hakem isminin tecellisi ile meydana gelmiЕџtir.

Yine Kur’an-Д± Kerim, ism-i Hakem’e geniЕџ bir aynadД±r. Д°Г§indeki hak hГјkГјmler, iyi ile kГ¶tГјnГјn,  gГјzel ve Г§irkinin arasД±nД± ayД±ran beyanlarД±yla El-Hakem isminin tecellisine mazhardД±r.

Yine Д°slam’Д±n ЕџeriatД± ve ЕџeriatД±n her bir hГјkmГј, El-Hakem ismine mazhardД±r. Zaten bu mazhariyeti sebebiyle 14 asД±r boyunca insanlarД± adaletle idare etmiЕџ ve her haklД±ya hakkД±nД± teslim ederek adaleti tesis etmiЕџtir.

DГјnyada insanlar arasД±nda hak ile hГјkmeden bГјtГјn hГўkimler yine Hakem ismine aynadД±rlar ve bu ismin tecellisi sayesinde hГјkГјmlerinde isabet etmektedirler.

HГўkimler gibi gerГ§ek Гўlimler de Hakem ismine gГјzel bir aynadД±rlar. Onlar da bu ismin kendilerindeki tecellisi sayesinde yanlД±Еџ ile doДџrunun, hak ile batД±lД±n, hayД±r ile Еџerrin arasД±nД± ayД±rmД±Еџlar ve bizlere gГ¶stermiЕџlerdir. Hatta bu isim o kadar geniЕџ bir alanda tecelli eder ki Hz. Ali efendimizin ism-i azam olarak gГ¶rdГјДџГј altД± isimden birisi ve yine Д°mam-Д± Azam efendimizin Д°sm-i azam olarak gГ¶rdГјДџГј iki isimden birisi de Allah’Д±n Hakem ismidir.

Hakem ismi kГўinattaki her hadisede ve her olayda tecelli etmektedir. Zira her hadise ancak Allah-u TeГўlГў’nД±n hГјkГјm vermesi ile meydana gelmektedir. Bu manasД±yla, bir yapraДџД±n dГјЕџГјЕџГјnden tutun, yumurtadan Г§Д±kan bir civcive; aldД±ДџД±mД±z nefesten tutun, yeni doДџan bir bebeДџe; denizlerin dalgasД±ndan tutun, gГ¶kyГјzГјndeki gezegenlere kadar her hadisede Hakem ismi tecelli etmekte, ya da baЕџka bir ifadeyle, Hakem isminin tecellisiyle bu hadiseler meydana gelmektedir.

Allah’Д± inkГўr eden ve O’na isyan eden kГўfirin vГјcudunda dahi Allah’Д±n hГјkГјmranlД±ДџД± geГ§erlidir ve Hakem ismi tecelli etmektedir. Onun kalbini Г§alД±ЕџtД±ran, kanД±nД± dolaЕџtД±ran, her hГјcresine gД±da veren, saГ§Д±nД±n her teline renk veren ve sГ¶zГјn Г¶zГј, vГјcudundaki her tasarrufa hГјkmeden ve bu hГјkmГј icra eden Allah-u TeГўlГў’dД±r.

El-Hakem ismi dünyada böyle tecelli ettiği gibi ahirette de tecelli edecektir. Bütün insanları mahşer meydanında toplayacak olan Cenab-ı Hak, El-Hakem isminin tecellisiyle insanlar arasında hak ile hükmedecek, boynuzsuz koyunun hakkını boynuzlu koyundan alacak ve bu ismin tecellisiyle müminlerle kâfirlerin arasını ayırarak müminleri cennete, kâfirleri de cehenneme sokacaktır. Ahiretteki muhasebe El-Hakem isminin tecellisiyle yapılacak ve kimseye zerre miskal zulmedilmeyecektir.

Bu isimden hissemiz Еџu olmalД±dД±r: YanlД±Еџ teraziyle tartan, dГјnyanД±n en adil insanД± da olsa yanlД±Еџ tartar. Д°lk Г¶nce teraziyi dГјzeltmek gerekir. Aynen bunun gibi, Allah-u TeГўlГў’nД±n El-Hakem ismine iman eden bizler, O’nun koyduДџu, ResulГјnГјn uyguladД±ДџД± kurallara uyarak, beЕџerin yanlД±Еџ terazilerini bД±rakmalД± ve her meseleyi Kur’an’a ve SГјnnete gГ¶re tartmalД±yД±z. SorunlarД±mД±za El-Hakem isminin en geniЕџ aynasД± olan Kur’an ve SГјnnet Д±ЕџД±ДџД±nda çözГјm bulmalД± ve Еџu ayet-i kerimenin tehdidinden her zaman titremeliyiz:

“HayД±r! Rabbine andolsun ki, onlar aralarД±nda Г§Д±kan Г§ekiЕџmeli iЕџlerde seni hakem yapmadД±kГ§a, sonra senin verdiДџin hГјkme karЕџД± iГ§lerinde hiГ§bir sД±kД±ntД± bulmadД±kГ§a ve tam bir teslimiyetle boyun eДџmedikГ§e iman etmiЕџ olamazlar. ” (Nisa 65)