Er-Rezzak: Bütün mahlukatının rızıklarını veren ve ihtiyaçlarını karşılayan demektir.

Allah Rezzak ’tД±r ve rД±zД±k vermek ancak Cenab-Д± Hakk'a mahsustur. BГјtГјn insanlarД±n ve hayvanlarД±n rД±zД±klarД±na O kefildir ve O’nun garantisi altД±ndadД±r.
RД±zД±k ise iki kД±sД±mdД±r:

1. Beden için olan azıklar ve yemekler gibi zahiri rızıklar,

2. Ruh, kalp ve akД±l gibi manevi latife ve duygularД±n rД±zkД±.

1. Beden için olan azıklar ve yemekler gibi zahiri rızıklar:

YeryГјzГјnГјn iГ§inde, havasД±nda, denizinde yaЕџayan bГјtГјn hayat sahiplerinin, bilhassa aciz ve zayД±flarД±n ve bilhassa yavrularД±n hem maddi ve midevi hem de manevi bГјtГјn rД±zД±klarД±nД±; kuru ve basit bir topraktan, cansД±z ve kemik gibi kuru odun parГ§alarД±ndan yaratan O’dur. Г‚deta o toprak, bir kazan olur ki, iГ§inde her nevi rД±zД±k piЕџer. Ve her bir aДџacД±n kuru dalД±, rahmetin eli olur ki, o el ile en gГјzel meyveler ikram edilir.

Hele hele en latifi, kan ve fışkı ortasından gelen tertemiz ve besleyici süttür ki, âdeta o koyun ve keçi gibi mübarek hayvanlar, rahmetin bir süt çeşmesi olur ve Rezzak namına ab-ı hayat gibi en latif bir gıdayı bize takdim ederek, Rezzak ismini kör gözleri dahi gösterir.

Bir sofra görsek, üzerinde birkaç zeytin ile bir parça kuru ekmek olsa, acaba bu basit sofranın kendi kendine kurulduğuna, o zeytin tanelerinin ve ekmek parçasının tesadüfen, sofranın üzerine geldiklerine bizi inandırabilirler mi? Elbette hayır. Hatta dünya toplansa, bu basit sofranın tesadüfen bu hali aldığına bizi inandıramaz.

Acaba küçük bir sofra bile, kendisini kuran bir zatın varlığını gerektirirse, zemin yüzü sofrasının tesadüfen kurulması hiç mümkün olur mu? Bu öyle bir sofradır ki, kocaman bahar, bu sofranın gül destesidir. Bu sofrada her vakit hadsiz misafirler oturur. Onlara, layık oldukları şekilde ikram edilir. Bu sofranın üzerinde her çeşit yiyecek bulunur. Her vakit milyarlar oturur, o sofrada doyar, kalkar, ama sofra hiç boş kalmaz.

Hiç mümkün müdür ki, küçücük bir sofra bile sahipsiz olamazken, şu yeryüzü sofrası sahipsiz olsun?

Hem sakın zannetmeyin, bu sofrada oturanlar sadece insanlar ve hayvanlardır. İktidar ve ihtiyarsız olan ağaçlar ve bitkiler taifesi dahi rızka muhtaçtır. Onlar tevekkül edip, yerlerinde dururken mükemmel beslenirler. Hatta hayvanlardan daha çok yavru beslerler. Evet onların yaprak, çiçek ve meyveleri onların yavrularıdır.

Bahar mevsiminde cennet hurileri tarzД±nda bГјtГјn aДџaГ§lara sГјndГјs misal cennet elbiselerini giydirmek, Г§iГ§ek ve meyvelerin ziynetiyle sГјslendirip, onlarД±n latif elleri olan dallarД±yla Г§eЕџit Г§eЕџit, en tatlД± ve en sanatlД± meyveleri bize takdim etmek, hem zehirli bir sineДџin eliyle ЕџifalД± ve tatlД± bir balД± bize yedirmek, kan ve fД±ЕџkД± arasД±ndan sГјtГј bizim iГ§in Г§Д±karmak, elsiz bir bГ¶ceДџin eliyle ipek gibi yumuЕџak bir elbiseyi bize giydirmek; hem rahmetin bГјyГјk bir hazinesini bizim iГ§in küçücГјk bir Г§ekirdekte saklamak,.. denizi bizlere taze balД±k deposu ve incileriyle, mercanlarД±yla ziynet dГјkkanД± yapmak... ve tavuДџun yumurtasД±ndan tutun, gГ¶kyГјzГјnden inen yaДџmura kadar sayamadД±ДџД±mД±z ve saymakla da bitiremeyeceДџimiz daha nice nimetler Гјzerinde Allah’Д±n Rezzak ismi gГ¶zГјkГјr.

Demek yediДџimiz her bir lokmanД±n Гјzerinde Rezzak isminin mГјhrГј vardД±r. Ve sabah aГ§ Г§Д±kan ve akЕџam yuvasД±na tok dГ¶nen bГјtГјn canlД±lar lisan-Д± halleriyle Cenab-Д± HakkД± “Ya Rezzak, Ya Rezzak” diye tesbih ederek Гўdeta Еџu ayeti okurlar;

“Nice canlД±lar vardД±r ki, onlar rД±zkД±nД± taЕџД±yamaz. Allah hem onlarД±, hem de sizi rД±zД±klandД±rД±r. O iЕџitendir ve bilendir.” (Ankebut, 29/60)

Hem Rezzak-ı Rahim , insana daha geniş rızık vermek için göz ve kulak, kalp ve hayal, ruh ve akıl gibi duyguların her birisini rahmet hazinesinin birer anahtarı hükmünde yaratmış ve insana takmıştır. Mesela göz, kainatın yüzündeki güzellik ve cemal gibi kıymetli hazineleri açan bir anahtardır. Dil; yiyecekler alemini açan bir anahtardır. Kulak; sesler aleminin anahtarıdır. İşte bunun gibi her bir duygu birer alemin anahtarı olur ve insan o alemden o anahtarlar vasıtasıyla istifade eder. Demek her bir aza ve duygu, nimetlere kavuşmaya vesile oldukları için Rezzak isminin tecellisidir.

Acaba Allah’Д±n nimetlerini bizlere ulaЕџtД±ran kiЕџilere bir Гјcret Г¶derken, nimetin hakiki sahibi olan ve o nimeti bizim iГ§in yoktan yaratan Allah, bu rД±zД±klara mukabil bizden ne fiyat istiyor?

Rabbimizin bizden istediДџi ГјГ§ Еџey dir: Biri zikir , biri fikir ve diДџeri ЕџГјkГјr dГјr. BaЕџta “Bismillah” zikridir. Sonda “Elhamdulillah ЕџГјkrГјdГјr.” Ortada ise; bu kД±ymetli sanat harikasД± olan nimetlerin Rezzak-Д± Kerim’in kudretinin bir mucizesi ve rahmetinin bir hediyesi olduДџunu dГјЕџГјnmek ve tefekkГјr etmek tir.

2. Ruh, kalp ve akД±l gibi manevi latife ve duygularД±n rД±zkД±:

NiГ§in insan gГјzel Еџeyleri dinlemekten hoЕџlanД±r? NiГ§in gГјzel yerler gГ¶rmeyi arzu eder? NiГ§in konuЕџmak ister? NiГ§in Kur'an dinlerken tarif edemediДџi bir haz duyar? Ve niГ§in Allah’Д± isim ve sД±fatlarД± tefekkГјr etmek ona lezzet verir?

Bütün bu soruların cevabı şudur; çünkü o anda o latifeler rızkını bulmuştur.

Nasıl ki mide bir rızık ister, öylede kalp, ruh, akıl, göz, kulak ve ağız gibi insanın latifeleri ve duyguları dahi Rezzak-ı Rahim' den rızıklarını isterler ve şükrederek alırlar. Her birisine ayrı ayrı layık olduğu rızık rahmet hazinesinde ihsan edilir.

KulaДџД±n rД±zkД± seslerdir, gГ¶zГјn rД±zkД± gГ¶rГјlen gГјzel Еџeylerdir, kalbin rД±zkД± Kur'an'dД±r, aklД±n ve ruhun rД±zkД± ise Allah’Д±n isim ve sД±fatlarД±nД± tefekkГјr etmektir. Ve bunun gibi…

Manevi rД±zД±klarД±n baЕџД±nda ise salih amel gelir. ÇünkГј dГјnyadaki salih ameller cennette ebedi rД±zД±klar tarzД±nda sahiplerine ikram edileceklerdir. Cennet ehli bu ikramdan sonra; “Ећimdi yediДџimiz rД±zД±klar dГјnyada yaptД±ДџД±mД±z salih amelin neticesidir.” diyeceklerdir. Yani dГјnyadaki salih ameller, cennette cisimleЕџmiЕџ birer rД±zД±k kesilmiЕџtir.

Salih amellerin en salihi ise namazdД±r. Demek namaz kД±lan kiЕџi o anda Allah’Д±n Rezzak ismine mahzardД±r. Bunun gibi Kur’an okuyan, zikir eden, sadaka veren, KГўbe'yi tavaf eden ve mahsus bir ibadetle meЕџgul olanlar o anda Rezzak ismine birer aynadД±r.

Bu ismi ЕџГ¶yle bir dua ile tamamlayalД±m;

“Ey Rezzak-i Kerim, Ey Rahman-Д± Rahim ve ey bizi nimetleriyle bu dГјnyada besleyen sultanД±mД±z! Bize bu dГјnyada gГ¶sterdiДџin numunelerin ve gГ¶lgelerin asД±llarД±nД± ve menbalarД± cennette bize gГ¶ster. Bizi huzur-u saltanatД±na celbet. Bizi bu dГјnya çöllerinde sahipsiz bД±rakma. Bize merhamet et. Burada bize tattД±rdД±ДџД±n lezizi nimetlerini orada da tattД±r. Bize zeval ve kendinden uzaklaЕџtД±rmak ile azap etme.”